سيد حسين مدرسى طباطبائى ( گردآورى )
6
قم نامه ( مجموعه مقالات ومتون درباره قم ) ( فارسى )
ميرزا مهدى خان اعتضاد الدوله حكمران قم و كاشان تأليف شده است . 4 - كتابچهء تفصيل حالات و املاك و مستغلات و قنوات و بلوكات دار الايمان قم ، نوشته شده به سال 1296 به دستور همان حكمران ، كه نسخهء آن نيز در همان مجموعهء ياد شده بالاست . اين كتابچه در شيوهء ترتيب و مطالب با دو كتابچهء ديگرى كه پيش از اين در كتاب « راهنماى جغرافياى تاريخى قم » به چاپ رسيده « 1 » مشابه است و هريك داراى فوائدى اضافى است . 5 - كتابچهء اعداد نفوس اهالى دار الايمان قم ، نوشتهء محمد تقى بيك ارباب « 2 » در سال 1284 - 1285 « 3 » ، از همان مجموعه . 6 - كتابچهء حالات و كيفيت بلده و بلوكات و مزارع دار المؤمنين كاشان ، كه به دستور اعتضاد الدوله در سال 1296 براى تدوين مرآت البلدان نگاشته شده و نسخهء آن نيز در همان مجموعهء ياد شدهء پيش است . كاشان در آن دوره مانند بسيارى ادوار ديگر ضميمهء حكومت قم بوده و كتابچهء مزبور به همين مناسبت در پايان مجموعهء حاضر بهعنوان ضميمه گذاشته مىشود . 7 - رسالهء جوابات مسائل ركنيه از ميرزا ابو القاسم قمى ، محقق ، صاحب قوانين كه نيز بهعنوان ضميمه ( به آن ملاحظه كه اثرى از يكى از دانشمندان مشهور قم در دورهء قاجار است ) در پايان اين مجموعه گذاشته شد .
--> ( 1 ) . كتابچهء افضل الملك در صفحات 67 - 150 آن مجموعه و كتابچهء ديگر در صفحات 151 - 206 . ( 2 ) . براى شرح حال او ببينيد كتابشناسى آثار مربوط به قم : 73 - 78 و مآخذ آن / راهنماى جغرافياى تاريخى قم : 14 و 17 - 18 و 153 . ( 3 ) . ببينيد تاريخ دار الايمان قم او : 29 . او در رسالهء حاضر ، ذيل سخن از قنات ناصرى ، از خود بههمانگونه كه در تاريخ دار الايمان قم : 116 ديده مىشود ياد نموده است .